Yapay zeka ve dolayısıyla soğutma teknolojileri her geçen gün hayatımıza entegre olmaktadır. Bu teknolojileri bir adım daha ileriye taşıyacak pasif soğutma yapabilen bir incefilm geliştirildi. Bu film elektronik cihazları soğutmak için havadaki nemi kullanan ve hiç su ya da elektrik gerektirmeyen bir yapıya sahip ve yeni geliştirilen teknoloji ile soğutulması önemli miktarda su ve elektrik tüketen yapay zeka veri merkezleri, mobil cihazlar ve elektrikli araç bataryalarındaki harcamayı azaltmayı planlıyor.1
Her yeni yapay zeka gelişiminde, veri merkezlerinin tüketimi artmakta ve gitgide bu merkezlerin termal yönetimi zorlaşmaktadır. Bu termal yönetim için gereken elektrik ve su kaynaklarının güvence altına alınması küresel bir zorluk olarak ortaya çıkmıştır. Sadece bu veri merkezleri böyle bir ihtiyaca sahip değil, her gün elimizde bulunan mobil cihazlarımız ve elektrikli araç bataryaları da dar alanlardaki ısıyı verimli bir şekilde dağıtabilecek teknolojilere ihtiyaç duymaktadır. Geleneksel-aktif soğutma yöntemi olan pompa ve fan, elektrik enerjisi ve bir soğutucu (su) gerektirir ve karmaşık sistemleri önemli bakım maliyetleri doğurur.2
Bu sebepler dolayısıyla dışarıdan girdi istemeyen bir çözüm ihtiyacı oluşmaktadır. Buradaki ihtiyaca yönelik pasif-soğutma sistemleri, özellikle havadaki nemi kullanan buharlaşmalı soğutma teknolojileri, alternatif çözümler olarak ortaya çıkmışlardır. Geleneksel nem emicilerin çoğu aslında elektronik cihazların yüzeylerine sıkıca yapışmayan ve korozyona neden olan katı kristal katılar görevi görür. Bu malzemeler esnek olmadıkları için elektronik cihazların yüzeylerine sıkıca ve boşluksuz bir şekilde tutunamazlar. Bu durum, cihazla malzeme arasında hava boşlukları kalmasına ve ısı transferinin verimsizleşmesine neden olur. Bu nedenle geleneksel malzemelerin ticarette başarılı olma olasılığı düşüktür.1

Yeni gelişmeler gösteriyor ki, mükemmel nem depolama kapasitesine sahip nanoselülozu, güçlü nem emici özelliklere sahip organik iyonik moleküllerle birleştirerek esnek ve yapışkan bir film malzemesi sentezlemek suretiyle bu sınırlamaların üstesinden gelinebilmektedir.1
Bu geliştirilen malzeme tamamen kuru olduğunda bile güçlü yapışma ve esneklik özelliğini korur; bu da metaller, yarı iletkenler ve cam dahil olmak üzere çeşitli elektronik cihaz yüzeylerine sağlam ve boşluksuz bir şekilde tutunmasını sağlar. Kuru ortamlarda bile havadaki nemi önemli ölçüde emer ve depolar; cihaz çalışma sırasında ısı ürettiğinde bu nem buharlaşarak yüzey sıcaklığını gerçek zamanlı olarak düşürür.2
Geliştirilen malzemenin en önemli avantajlarından biri, nem içermesine rağmen korozyona neden olmaması ve herhangi bir ek kaplama gerektirmeden doğrudan cihaz yüzeylerine uygulanabilmesidir.1

Sentezlenen film malzemesi, gerçek koşulları altında test edildiğinde, cihazın yüzey sıcaklığını 12 saatten uzun süre boyunca sürekli olarak 18,2°C kadar düşürdüğü gözlenmiştir. (72,3°C’den 54,1°C’ye).3
Bu çalışma sayesinde geleneksel malzemelerin sahip olduğu esneklik ve yapışma gibi sınırlamalar aynı anda ortadan kalkmaktadır.
Kaynaklar
- Kim, H., Hwang, D. J., Kim, N. K., Kang, T., Kim, S., & Kim, S. K. (2026). All Bio‐Based Noncorrosive Hygroscopic Hydrogel Enables Passive Cooling of Electronic Devices. Small Structures, 7(9), e70622.
- Hardavellas, N., Ferdman, M., Falsafi, B., & Ailamaki, A. (2011). Toward dark silicon in servers. IEEE Micro, 31(4), 6-15.
- Mytton, D., & Ashtine, M. (2022). Sources of data center energy estimates: A comprehensive review. Joule, 6(9), 2032-2056.
