Ana Sayfae-DergiGüvenli bataryalar için terahertz dönemi

Güvenli bataryalar için terahertz dönemi

Günümüzde lityum iyon pilleri oldukça yaygındır. Ancak bu teknolojinin sorunları da göz ardı edilemeyecek kadar problem ortaya çıkarmakta. En önemli sorunlardan biri de piller hasar aldığında veya yapım aşamasında oluşan yanlışlıklar sebebiyle ortaya çıkan ısı, yangınlar ve patlamalar denilebilir. Piller hasar aldığı zaman anyonlar lityumdan bağlarını koparır ve 500 dereceye kadar ulaşabilen ısı açığa çıkar. Bu sorunları ortadan kaldırmak amacıyla KAIST araştırma ekibi üyeleri, elektrot kalınlığındaki dengesizlikleri ve termal kaçakları, pilleri sökmek ve takmak ile uğraşmadan oldukça hassas bir biçimde tespit edebilmeyi sağlayan bir yöntem geliştirdiler. Böylece pillerin üretim aşamasında hatalı kısımları tespit edebilmeyi ve kullanım esnasında ortaya çıkabilecek problemleri en aza indirmeyi mümkün kıldılar.1

Dendritli Pil Hücresinin Kesiti
Şekil 1. Hatalı lityum iyon pili.

Geçtiğimiz yıllarda yapılan çeşitli çalışmalar, terahertz teknolojisinin kaplama kalınlığı ölçümleri için büyük potansiyel taşıdığını göstermiştir. 2023 yılında Gao ve ark. 65 μm kalınlığındaki bir süperkapasitör kaplamasını optimize edilmiş bir uçuş süresi (TOF) ve THz-TDS sistemi kullanarak incelediler.2 Bununla birlikte, mevcut araştırma çalışmalarının büyük çoğunluğu boyalar, plastikler ve seramikler gibi kaplamalar üzerinde yoğunlaşmaktadır.3 Bu sektörlere ek olarak terahertz teknolojisinin, lityum iyon piller üzerinde yapılan çalışmalara da katkısı olmuştur.

Lityum iyon pillerinin üretiminde nanometre hassasiyetinde kalınlık ölçümü yapılması oldukça önemlidir. Küçük de olsa elektrotların yoğunluklarında farklılık olduğu zaman pil içindeki akım yoğunluklarında da farklılıklar ortaya çıkar. Bu tutarsızlıklar aşırı ısınma, patlama ve yangın gibi sorunların temel sebeplerindendir. Bu olumsuzlukların yanında geç şarj olma süresinde, deşarj olma süresinde problemler ve pillerin performansında düşüklük yaşanabilmektedir.

Geliştirilen yöntemde ilk olarak ultra kararlı terahertz (THz) dalgalar iletildi. THz dalgalarının dalga boyları uzun olduğundan anot/katot malzemelerinin yüzey pürüzlülüğünde etkilenmeden elektrotların içine girdi. Tarama yapılması ile frekansta ve dalgalardaki bozunmalar frekans tarağı ile anlık olarak düzeltildi. Tespit edilen frekans kullanılarak formül yardımıyla elektrot kalınlığı hesaplandı. Böylece katot kalınlığında 25,2 nm’ye, anot kalınlığında ise 7,8 nm’ye kadar hassas ölçüm yapabilme imkanı sağladılar. THz ışınları pil üzerine yansıtılarak 3 boyutlu frekans ve kalınlık haritası çıkarıldı.

THz dalgaları ile pil elektrotlarının kalınlık ölçümü
Şekil 2. THz dalgaları ile pil elektrotlarının kalınlık ölçümü.

Böylece pillerdeki mikroskobik iç boşluklar ve farklı bölgelerdeki yoğunlaşmalar tespit edilebildi. İlerleyen zamanlarda bu yöntemin faaliyete geçmesi ile elektrikli araçların ve lityum iyon pillerini kapsayan diğer teknolojik aletlerin, tehlike riskleri azalabilir ve bizlere daha uzun ömürlü kullanım sunulabilir.

 

Kaynaklar

  1. Kang, G., Kim, J., Kim, MR. et al. Nanometre-precision terahertz interferometry for battery electrode metrology. Nat Commun 17, 7382 (2026). 
  2. Gao, Z., Wang, C., Zheng, X., Li, C., Jia, X., Tu, X., … & Wu, P. (2023, September). Real-time on-line thickness measurement of supercapacitor electrode coating using terahertz technology. In 2023 48th International Conference on Infrared, Millimeter, and Terahertz Waves (IRMMW-THz) (pp. 1-2). IEEE.
  3. Jiang, X., Xu, Y., & Hu, H. (2024). Thickness characterization of steel plate coating materials with terahertz time-domain reflection spectroscopy based on BP neural network. Sensors, 24(15), 4992.

Yorum Yap

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Son Yazılar

Son Yorumlar